Rau củ mùa đông miền Bắc: đi chợ tháng 11-12 mua gì
Trời lạnh làm cải cuộn chắc, củ cải ngọt, hồng xiêm chín kỹ. Lịch rau củ miền Bắc cho tháng 11 và 12.
Đi chợ buổi sáng mùa đông thường là lúc rau ngon nhất trong năm. Trời lạnh làm rau cải chắc lá, củ cải ngọt, su hào đỡ xơ, hành lá xanh đậm. Cũng là lúc giá rau xuống thấp hơn vì nguồn cung dồi dào từ vùng rau Hà Nội, Hải Dương, Mộc Châu, Đà Lạt.
Bài này gom lại các loại rau củ miền Bắc bán nhiều vào tháng 11-12, cách nhìn ra món tươi, cách bảo quản để dùng được cả tuần. Dành cho người ít đi chợ, đi một lần cho hai tới ba ngày.
Rau ăn lá: mua chắc, bảo quản khô
Rau ăn lá miền Bắc vào vụ chính:
- Cải ngọt, cải xanh, cải bẹ: Chọn bó có lá cứng, cuống trắng, gốc còn rễ. Lá úa vàng ở mép là rau đã để lâu hoặc cắt từ hôm trước. Rau cải tháng 11-12 ít xơ, xào vừa chín tới là ngọt.
- Cải cúc (tần ô): Mùa chính. Dùng cho canh cá, lẩu. Chọn bó còn thơm mùi đặc trưng khi vò nhẹ.
- Rau muống: Hết mùa chính nhưng vẫn có; mùa này rau cứng, nên xào hơn là luộc.
- Xà lách, cải xoăn (kale), cải thảo: Dồi dào. Cải thảo lá dày hơn mùa hè, để trong tủ lạnh được 5-7 ngày nếu quấn giấy thấm.
- Rau thơm (húng, mùi, thì là, rau răm, kinh giới): Mùi (rau mùi, rau thơm) đặc biệt dồi dào – rẻ và thơm hơn các mùa khác. Thì là mùa này thơm, hợp canh cá.
Củ: chọn nặng tay, không nứt vỏ
- Củ cải trắng: Chính vụ, ngọt. Chọn củ nặng tay, vỏ trơn, không có vết nứt. Phần lá nếu còn xanh là củ mới nhổ. Nấu canh củ cải xương, kho thịt, muối chua đều ngon.
- Cà rốt Đà Lạt & cà rốt Hải Dương: Mùa chính kéo dài đến Tết. Chọn củ cứng, thẳng, không mềm ở đầu.
- Su hào: Mùa chính. Củ nhỏ-vừa ngọt hơn củ to; củ to thường xơ.
- Khoai tây, khoai lang: Khoai lang mật Hoà Bình, khoai lang Nhật mùa chính, nướng ngon. Khoai tây Đà Lạt vỏ mỏng, không chọn củ có mầm xanh.
- Hành tây, tỏi: Để quanh năm nhưng mùa đông bảo quản dễ hơn (ít ẩm).
Quả ăn sống hoặc kho
- Cà chua: Có cả năm nhưng cà chua mùa đông (cà chua múi) chua dịu, hợp canh và nước sốt hơn cà chua bi hè.
- Bí xanh, bí đỏ: Bí đỏ tháng 11-12 chín ngọt, nấu cháo hoặc súp. Chọn quả nặng, cuống còn khô.
- Đu đủ xanh: Mùa làm gỏi, nộm. Chọn quả nặng tay, vỏ xanh thẫm.
- Chanh, quất: Quất vào vụ Tết, giá hợp lý. Để quả khô ngoài rổ, không đậy kín.
Trái cây mùa
Miền Bắc tháng 11-12 nổi bật với cam Cao Phong, cam sành, bưởi Diễn, hồng xiêm, quýt đường, dưa hấu vụ đông. Hồng giòn cuối mùa (đầu tháng 11) ngọt sắc, cuối tháng 11 đã ít dần. Táo (lê táo) Trung Quốc vào vụ, nhưng cân nhắc nguồn gốc. Đầu tháng 12 bắt đầu có dâu tây Mộc Châu, Đà Lạt – giá cao hơn chính vụ nhưng tươi.
Rẻ không có nghĩa là ngon; theo mùa thì vừa rẻ vừa ngon.
Lịch đi chợ gợi ý cho một tuần
Đi chợ hai lần một tuần là cân bằng tốt nhất giữa tiết kiệm thời gian và độ tươi của rau. Gợi ý:
- Chủ nhật sáng (lớn): Rau lá xanh đủ cho 3-4 ngày đầu, hành lá, rau thơm, một mớ cải thảo để cuối tuần ăn lẩu/cuộn. Củ cải, su hào, cà rốt cho 5-6 ngày. Thịt cá cho 2-3 ngày.
- Thứ Tư hoặc Năm (nhỏ): Bổ sung rau xanh mới, mua thêm thịt tươi, hoa quả.
Thịt cá chỉ nên trữ 1-2 ngày ở ngăn mát; nếu định ăn muộn hơn, chuyển ngăn đông ngay sau khi về nhà – xem bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh.
Vài ghi chú khí hậu
Miền Bắc mùa đông có đợt rét đậm rét hại thường từ nửa cuối tháng 12 đến tháng 1, có thể làm giá rau tăng tạm thời do vùng trồng Mộc Châu, Mèo Vạc bị ảnh hưởng. Theo dõi dự báo từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia trước các đợt rét để mua dự trữ vài loại chịu lạnh (củ cải, cà rốt, hành).